Onzekerheid en faalangst

De ernst van onzekerheid en faalangst?
Laatst las ik ergens dat één op de tien leerlingen lijdt aan een ernstige vorm van faalangst. Dat zou betekenen dat in elke klas in Nederland gemiddeld twee kinderen een ernstig probleem hebben. Immers angst beheerst voor een belangrijk deel je leven.

Wat is faalangst?
Even voor de duidelijkheid, het is normaal dat je bij bepaalde moeilijke situaties een lichamelijke spanning voelt.
Dit zijn vooral situaties waarbij je een prestatie moet leveren en waarbij je ook nog eens beoordeeld wordt. Daarbij voel je niet alleen een spanning, maar je krijgt vaak ook negatieve gedachten. Dus bij een prestatie die beoordeeld wordt hoort spanning en zelfs angst om niet te voldoen aan de verwachtingen.
Denk maar eens aan de sporter die al drie jaar op rij wereldkampioen is, die eigenlijk alleen maar gewend is om te winnen. Vlak voor een nieuw wereldkampioenschap zal hij opnieuw spanning voelen, zal hij gedachten hebben waarom het juist nu wel mis gaat.
Ondanks de goede voorbereiding en de positieve ervaringen kent zelfs een kampioen de angst voor het mislukken.

Vormen van faalangst
We spreken dus van faalangst als het gaat om die angst die hoort bij een prestatie, het volbrengen van een taak. Zo heb je prestaties die liggen op het gebied van het leren, het gebruik van je hersenen. Zoals het doen van een spreekbeurt, het maken van een proefwerk.
En zo heb je ook de angst die je kunt hebben bij zogenaamde sociale taken. Zoals; iets zeggen in het openbaar, het aanspreken van het meisje dat je zo leuk vindt, het uitspreken dat je er niet mee eens bent enz. enz. Als laatste heb je de angst die je hebt als je een belangrijke prestatie moet leveren met je lijf. Heel vaak gaat het om situaties waarbij alle drie de vormen een onderdeel zijn. Zoals gezegd horen deze onzekerheden, deze angsten bij het leven, maar helaas kunnen ze ook je leven voor een stuk gaan beheersen. Die beheersing kan twee uitingsvormen hebben.

Actieve- en passieve faalangst
Bij actieve faalangst is er sprake van over-werken, over-concentratie, over-vermoeidheid. Hierdoor nemen de prestaties juist meer af dan toe.
Passieve faalangst kan juist een reactie zijn op de vorige vorm. Wat heeft het allemaal voor zin? Je stopt met al dat gezwoeg, je trekt jezelf terug, gaat smoezen verzinnen om er onder uit te komen. Je probeert het al niet meer, je gaat alle situaties uit de weg waar je bij zou kunnen mislukken.Zeker als je maar vaak genoeg negatieve reacties hebt gekregen, ga je ook 'negatief' gedragen. Negatief omdat je steeds vaker nee zegt. Negatief omdat je steeds vaker zonder overtuiging iets doet. Negatief omdat je steeds meer ongemotiveerd overkomtweinig. Zonder dat je dit zelf wil ga je als een soort van nietsnut voelen en gedragen.
Terwijl jij net als iedereen positieve ervaringen, en positieve aandacht nodig hebt,  om zo iemand te zijn, iets voor te stellen.
Iedereen zoekt een vorm van bevestiging, ook jij!! Zonodig de negatieve bevestiging, dan is er tenminste één ding dat wel lukt.

Het waarom?
Waarom hebben juist in deze tijd vooral jongeren last van onzekerheid en faalangsten? Onze samenleving is in korte tijd veranderd. We kennen waarschijnlijk allemaal wel de verhalen over vroeger. De tijd van onze opa's en oma's, de tijd dat je de lagere school niet mocht afmaken, laat staan dat je verder kon gaan leren. Toen moest je op zeer jonge leeftijd gaan werken, lange zware dagen maken. "Nee dan hebben ze het vandaag de dag toch goed".

Nu mag, nee moet iedereen doorleren, sterker nog als je geen diploma's haalt dan bereik je niks in deze maatschappij. Zeker bij volwassenen is het vizier gericht op "het behalen van, het bereiken van".
Het is de verandering van de samenleving waar je de handen uit de mouwen moest steken naar de samenleving van het resultaat. De prestatiedruk ligt meer op het resultaat en minder op het hoe, de inzet en de moeite die het kost. Haast noodgedwongen is iedereen gericht op de resultaten, op de eigen prestatie en de druk die daar bij hoort. Door te weinig tijd, te weinig rust, komen we aandacht voor elkaar tekort, zien we demens minder en kijken steeds meer naar het resultaat. 

Wat voor klachten horen er bij faalangst?

  • hoofdpijn en duizeligheid
  • nek- schouder- en rugpijnen
  • vermoeidheids- en slaapklachten
  • hartkloppingen
  • ademhalingsproblemen

Weet je nog wat de twee voorwaarden waren voor faalangst; een prestatie leveren en beoordeeld worden. De twee onderdelen die dus een vast onderdeel zijn van deze samenleving. Zeker voor jongeren zijn dit twee continu terugkerende zekerheden, waarbij dus onzekerheid en angst een vast onderdeel zijn. In hoeverre je hier als jongere wel of niet onder gebukt gaat hangt steeds van persoon, situatie en omstandigheden af. Echter degene die er last van heeft denkt in al zijn onzekerheid; Het ligt aan mij!
Nu is er goed nieuws voor jou, het ligt zeker niet alleen aan jou, en je kunt er zeker iets aan doen.

Wat kun je ertegen doen?
Vaak is de eerste stap al dat je je probleem durft te zien. Dat is in ieder geval nodig om de tweede stap te kunnen zetten; hulp vragen.
Welke hulp? Het antwoord op deze vraag is niet echt standaard te geven want veel is afhankelijk van de persoon, de achtergronden, de klachten en de omstandigheden. Daarom is het goed om juist hierover met een deskundige te praten, samen kan je dan komen tot de juiste hulp die past bij jou. Eventueel kan je dat doen via deze website.

Hoe werkt die hulpverlening?
Er zijn verschillende manieren om binnen de hulpverlening iets aan faalangst te doen.
Allereerst zijn er de gesprekken die je inzicht kunnen geven over waar je klachten mee te maken hebben en hoe het één en ander werkt. Dit inzicht kan al zoveel duidelijkheid en rust geven dat de volgende stap makkelijker wordt.
De volgende stap kan voor sommige mensen ook de eerste stap zijn. Er bestaan nogal wat trainingen op het gebied van het aanleren van nieuwe vaardigheden. Immers door de angsten heb je belangrijke vaardigheden niet aangeleerd, of weet je ze niet meer goed te gebruiken. Het aanleren van nieuwe vaardigheden kan net het verschil voor jou betekenen. Je doet nieuwe positieve ervaringen op die jou kracht geven om verder te gaan. En zo kan je in een positieve cirkel komen die de oude negatieve spiraal vervangt.

Ook hier geldt boven alles;
Los het niet alleen op!!!

Los het niet alleen op!